Uroczystość patriotyczno – religijna upamiętniająca 77. rocznicę rozbicia Obozu Zagłady Żołnierzy Armii Krajowej w Błudku

W niedzielny poranek 8 maja 2022 roku teren byłego obozu zagłady zapełnił się szczególnymi gośćmi, wśród których znaleźli się przedstawiciele parlamentu, władz samorządowych, służb mundurowych i organizacji pozarządowych, delegacje szkół z terenu Gminy Susiec, mieszkańcy okolicznych miejscowości oraz pasjonaci historii, którzy w tym szczególnym dniu przybyli do Błudka, by oddać należny hołd udręczonym i pomordowanym żołnierzom Armii Krajowej, którzy żyli i pracowali tu w nieludzkich warunkach.

Ceremoniał wojskowy uroczystości przeprowadził 25. Batalion Lekkiej Piechoty z Zamościa wchodzący w struktury 2. Lubelskiej Brygady Obrony Terytorialnej im. Hieronima Dekutowskiego ps. „ZAPORA”, a organizatorami uroczystości byli: Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość, Zarząd Koła Rejonowego ŚZŻAK O/Z w Suścu, Wójt Gminy Susiec, 3. Zamojski Batalion Zmechanizowany, Parafia Rzymskokatolicka pw. Św. Tomasza Apostoła w Majdanie Sopockim, Stowarzyszenie Rozwoju Lokalnego Zamojszczyzna. Na tak ważną dla naszej historii regionu i Związku uroczystość przybyli: Poseł na Sejm RP Sławomir Zawiślak, jednocześnie Prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość, Marszałka Województwa reprezentował Robert Bondyra – Radny Sejmiku Wojewódzkiego, Wicestarosta zamojski Witold Marucha jednocześnie Sekretarz ŚZŻAK O/Z, Wicestarosta tomaszowski Jarosław Korzeń, Łukasz Kłębek – Wójt Gminy Ulhówek, Andrzej Adamek – Wójt Gminy Bełżec, Jacek Wiśniewski – Wójt Gminy Krynice, Tomasz Tyrka – Wójt Gminy Jarczów, Zbigniew Naklicki – Wójt Gminy Susiec, Zygmunt Byra – Dyrektor    Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Lublinie, Tadeusz Kraczek – Przewodniczący Rady Gminy Łukowa, por. Szymon Głazowski – reprezentujący 3. Zamojski Batalion Zmechanizowany, Mirosław Michoński – Komendant Państwowej Powiatowej Straży Pożarnej w Tomaszowie Lub., Jacek Kozak – Komendant Placówki Straży Granicznej w Lubyczy Królewskiej, Bogdan Kulas – Zastępca Powiatowego Komendanta Policji w Tomaszowie Lub., Jarosław Krupa – Kierownik Posterunku Policji w Suścu; Adam Kraczek – Z-ca Nadleśniczego Nadleśnictwa Józefów, Jerzy Bąk –  Zastępca Nadleśniczego Nadleśnictwa Zwierzyniec, Grzegorz Dżugaj – inż. Nadzoru Nadleśnictwa Tomaszów Lub., Tadeusz Suski – Radny Rady Powiatu Tomaszowskiego,  Józef Więcław i Anna Rojek – członkowie Zarządu ŚZŻAK Okręg Zamość, Edward Trześniowski – Prezes Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych Koło Gminne Susiec, Lucyna Rebizant – Prezes Światowego Związku Żołnierzy AK – Koło Rejonowe w Tomaszowie Lub., Stefan Schab – Prezes Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy „BCH” Koło Gminne w Krynicach, Wincenty Laszczak – Prezes Stowarzyszenia Kombatantów Ziemi Józefowskiej, przedstawiciele ŚZŻAK Koło Rejonowe w Horyńcu Zdroju, Tomasz Machalski – z-ca Dyrektora Wydziału Komunikacji, dyrektorzy szkół Gminy Susiec, radni, kierownicy jednostek, sołtysi. Szczególnymi gośćmi byli Marek Franczak – syn por. Józefa Franczaka, ps. Lalek oraz Andrzej Hulanicki – wnuk Rogalskiego ps. Kanciarz.

Wśród pasjonatów historii, jednocześnie wspierających działalność ŚZŻAK O/Z znaleźli się przedstawiciele Lubelskiej Grupy Historycznej i Patriotycznej „Piłatka” w osobach Marek i Marta Kamińscy, Ewa Dudziak oraz Dariusz Kołodyński, mjr służby więziennej w stanie spoczynku Piotr Rypina – komandor rajdów po Roztoczu nie tylko dla motocykli pn. „Ojczyzna to pamięć i groby – przez historię na motocyklu”, Jan Kurek oraz kpt. Waldemar Soroka. Niedzielna uroczystość rozpoczęła się od przemarszu na teren obozu pod batutą Orkiestry Dętej z Łosińca, Kompanii Honorowej 3.ZBZ, siedmiu Pocztów Sztandarowych Kół Rejonowych ŚZŻAK O/Z z Zamościa, Komarowa, Łabuń, Starego Zamościa, Suśca, Pocztów Sztandarowych Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych z Suśca, Józefowa, Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy „BCH” Koło Gminne w Krynicach, Pocztu Sztandarowego Zarządu Oddziału Gminnego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w Suścu, Pocztu Sztandarowych Szkół, zaproszonych gości, harcerzy, młodzieży szkolnej i mieszkańców. Kolejnym punktem było złożenie meldunku ppor. Mateusza Tenderowicza kpt. Marcinowi Gromkowi o gotowości Kompanii Honorowej 3.ZBZ do uroczystości, następnie akordy grającego przez orkiestrę Mazurka Dąbrowskiego potwierdziły otwarcie uroczystości, którą prowadziła Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Suścu Joanna Kowalczuk.

Część oficjalną otworzył występ artystyczny 29. DH „Bursztynowy szlak” z Majdanu Sopockiego, po której głos zabrał gospodarz Gminy – Wójt Zbigniew Naklicki, który powitał gości zaproszonych, zgromadzoną publiczność, media i wojsko. Następnie głos zabrał organizator uroczystości, Prezes ŚZŻAK Sławomir Zawiślak, przedstawiając w krótkim zarysie ważność niedzielnej uroczystości, tragizm żołnierzy AK, którzy znaleźli się wśród ofiar NKWD w obozie w Błudku, ale też zwrócił się do obecnych z apelem krzewienia tej pamięci i przekazywania jej kolejnym pokoleniom, gdyż naród bez własnej historii nie istnieje. Szczególnie dziś jest to ważne, aby młodzi ludzie  krzewili pamięć m.in. o tym zbroczonym krwią miejscu, o którego uczczenie niestrudzenie starał się żołnierz AK, były Prezes Koła Rejonowego ŚZŻAK O/Z w Suścu śp. ppłk Bronisław Malec. W kolejnym punkcie uroczystości członek Zarządu Okręgu hm. Anna Rojek odczytała relację z przygotowania i przeprowadzenia akcji rozbicia obozu, sporządzoną przez naocznego świadka tamtych wydarzeń ww. śp. ppłk. Bronisława Malca. Kolejnym etapem historycznego wydarzenia była uroczysta Msza Św., którą odprawił ks. dr Krzysztof Śniosek, proboszcz parafii w Majdanie Sopockim. Szczególne podziękowania za wygłoszenie bardzo refleksyjnej homilii, która pobudziła obecnych do rozmyślań nad wartością bycia i życia współczesnego człowieka. Następnie  por. Szymon Głazowski odczytał Apel Poległych, po którym Kompania Honorowa oddała salwę honorową, a delegacje złożyły wieńce, kwiaty oraz  znicze pamięci pod pomnikiem pamięci Żołnierzy Armii Krajowej.   Uroczystość zakończyły pamiątkowe zdjęcia, rozmowy z uczestnikami uroczystości, z kombatantami, młodzieżą z  utrwalone w kadrze aparatu. Każdy więc zabierał z tego spotkania, z tego symbolicznego miejsca coś dla siebie, coś cennego, coś, o czym nie zapomni, coś, co przekaże innym. Uroczystość w Błudku dla zuchów i harcerzy susieckiej „dziesiątki” była szczególną, gdyż właśnie w tym miejscu drużyna przejęła Sztandar Koła Rejonowego ŚZŻAK w Suścu, którym aktualnie się opiekuje. Szczególnie zuchy oddały swą radość z tego wydarzenia mówiąc „od dziś mamy nowe obowiązki!”. Członek Związku por. Władysław Fidler z radością przekazał młodzieży Sztandar, widząc tak godnych następców. Ważnym też dla młodego pokolenia był moment wręczenia nagród rzeczowych przez Posła Sławomira Zawiślaka dla zwycięzców konkursów historycznych – Natalii Świerczyńskiej i Amelii Cyburt oraz Sandry Caryk za krzewienie etosu żołnierzy Armii Krajowej. Niedzielne spotkanie zakończyła tradycyjnie wojskowa grochówka.