„Podkowa: ostatni rajd” – premiera nowego filmu ŚZŻAK Okręg Zamość

2026-09-17

10 września 2026 r. w Centrum Kultury Filmowej „Stylowy” w Zamościu odbyła się
uroczysta premiera najnowszego filmu dokumentalnego, wyprodukowanego przez Światowy
Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość – „Podkowa: ostatni rajd”.
Premiera zgromadziła liczną publiczność. Sala kinowa wypełniła się do ostatniego miejsca, co
pokazało, że pamięć o Bohaterach Polskiego Państwa Podziemnego, Żołnierzach Armii
Krajowej i Batalionów Chłopskich, walczących na Zamojszczyźnie, pozostaje wśród
mieszkańców regionu wciąż żywa.

Historia „Podkowy” – bohatera, dla którego wojna nie skończyła się w 1945 roku

„Podkowa: ostatni rajd” to fabularyzowany film dokumentalny opowiadający historię por.
Tadeusza Kuncewicza „Podkowy”, legendarnego dowódcy zamojskiej Armii Krajowej i
bohatera walk o wolność Ojczyzny. Film przedstawia działalność „Podkowy” i jego żołnierzy
na terenie Zamojskiego Inspektoratu AK – od walk z niemieckim okupantem i obrony
mieszkańców Zamojszczyzny po dramatyczne wydarzenia, które nastąpiły po wkroczeniu
Armii Czerwonej.
Latem 1945 roku „Podkowa” wraz z grupą swoich żołnierzy podjął desperacką próbę
przedarcia się przez Czechosłowację do amerykańskiej strefy okupacyjnej na terenie Niemiec.
Rozpoczęła się pełna niebezpieczeństw podróż, której kolejne wydarzenia prowadziły do
tragicznego finału.

Archiwalne fotografie i dokumenty, wspomnienia, wypowiedzi historyków oraz stylizowane
rekonstrukcje tworzą opowieść o odwadze, lojalności, trudnych wyborach i cenie walki o
wolność. Film przypomina również, że dla wielu polskich żołnierzy wojna nie zakończyła się
w maju 1945 roku, a historia tych ludzi rzadko bywa czarno-biała.

Autorem scenariusza i reżyserem filmu jest Rafał Kołodziejczyk. Muzykę skomponował
Rafał Rozmus, a za zdjęcia odpowiadał Grzegorz Sprawka.

Spotkanie rozpoczęło wprowadzenie pocztu sztandarowego ŚZŻAK Okręg Zamość. Po
odśpiewaniu Hymnu Państwowego uczestników wydarzenia powitał Prezes Zarządu ŚZŻAK
Okręg Zamość, Poseł na Sejm RP Sławomir Zawiślak – organizator spotkania oraz inicjator i
reprezentujący Zarząd ŚZŻAK Okręg Zamość, producenta filmu.

Prezes Sławomir Zawiślak przedstawił w skrócie działalność Związku, przybliżył
okoliczności i decyzję o realizacji filmu, zaprezentował program wydarzenia, a następnie
zaprosił do zabrania głosu reżysera Rafała Kołodziejczyka. Twórca filmu wprowadził
zgromadzonych w tematykę produkcji i jej bohatera.

Po części oficjalnej rozpoczęła się projekcja filmu.

Po emisji odbył się panel dyskusyjny z udziałem reżysera i scenarzysty Rafała
Kołodziejczyka oraz Prezesa ŚZŻAK Okręg Zamość, Posła Sławomira Zawiślaka – inicjatora
i przedstawiciela producenta filmu. Widzowie aktywnie włączyli się w rozmowę. Zadawali
merytoryczne pytania, dzielili się spostrzeżeniami i przywoływali przykłady związane z
historią swoich rodzin oraz działalnością Polskiego Państwa Podziemnego na
Zamojszczyźnie. W trakcie dyskusji padły również słowa uznania dla wieloletniej
działalności Prezesa ŚZŻAK Okręg Zamość Posła S. Zawiślaka na rzecz upowszechniania
wiedzy o Bohaterach Zamojszczyzny.

Wśród zabierających głos znalazł się także przedstawiciel największego polonijnego
stowarzyszenia w Stanach Zjednoczonych, który skierował wyrazy wdzięczności za
patriotyczną działalność oraz pracę na rzecz zachowania pamięci historycznej do reżysera
Rafała Kołodziejczyka, przedstawicieli Związku i organizatorów wydarzenia.

Na zakończenie spotkania Prezes ŚZŻAK Okręg Zamość Sławomir Zawiślak skierował słowa
uznania do twórców filmu i podziękował wszystkim osobom zaangażowanym w jego
powstanie.

W ramach podziękowania, wspólnie z Wiceprezesami ŚZŻAK Okręg Zamość – Magdaleną
Szczepańską i por. Andrzejem Jaroszyńskim – wręczył reżyserowi filmu podziękowania oraz
upominki w postaci wydanych przez Związek publikacji historycznych.
Wyrazy wdzięczności skierowano również do Dyrektora CKF „Stylowy” w Zamościu za
podjęcie współpracy i bezpłatne udostępnienie sali kinowej na potrzeby premiery.

Film dla szkół, instytucji i lokalnych społecznych

Film „Podkowa: ostatni rajd” będzie wykorzystywany w dalszej działalności statutowej
Stowarzyszenia, m.in. podczas prezentacji w szkołach, instytucjach kultury oraz przy
realizacji kolejnych projektów historycznych i edukacyjnych.

Informujemy również, że osoby i instytucje zainteresowane organizacją bezpłatnych projekcji
filmów wyprodukowanych przez ŚZŻAK Okręg Zamość, zamieszczonych na stronie
internetowej akzamosc.pl, mogą korzystać z nich w celu bezpłatnej prezentacji
zainteresowanej publiczności, mieszkańcom naszej Ojczyzny.

Dziękujemy wszystkim osobom zaangażowanym w realizację filmu oraz organizację jego
uroczystej premiery.

Szczególne podziękowania kierujemy do podmiotów, które dofinansowały produkcję
filmu: Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Województwa
Lubelskiego.

Dziękujemy twórcom filmu oraz całej ekipie filmowej za pracę nad tą ważną produkcją.
Zaproszenie Związku na uroczystą premierę przyjęli i swoją obecnością zaszczycili nasze
wydarzenie, m.in. przedstawiciele samorządu, Akademii Zamojskiej w tym Kanclerz
Wojciech Adamczyk i Kwestor Paweł Maziarz, Dyrektor Muzeum Zamojskiego Anna
Cichosz, Andrzej Urbański, Agnieszka Biernacka-Ochal – Kierownik Klubu 3 ZBZ w
Zamościu, płk rez. Artur Ochal, Tadeusz Nowogrodzki – Dziecko Zamojszczyzny i Prezes
Zarządu Okręgu Zamojskiego Polskiego Związku Byłych Więźniów Politycznych
Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych, Marek Walewander – Przewodniczący
NSZZ „Solidarność” Odział w Zamościu i Radny Rady Miasta Zamość, st. chor. sztab. WP
Grzegorz Pawlik – Weteran Misji Zagranicznych i Prezes Koła Miejskiego nr 1 Związku
Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych w Zamościu, Janusz Bernach Prezes –
Przewodniczący Stowarzyszenia Upamiętniania Polaków Pomordowanych na Wołyniu w
Zamościu, Stanisław Misiarz – przedstawiciel Stowarzyszenia „Więź pokoleń” w
Deszkowicach Drugich, a także przedsiębiorcy: m.in. Władysław Kasprzak i Sylwester Kruk,
przedstawiciele grup rekonstrukcji historycznej, wojska, organizacji społecznych i
kombatanckich oraz innych instytucji. Dziękujemy za przybycie także licznym mieszkańcom
Zamojszczyzny

W uroczystości uczestniczyli również członkowie i sympatycy Stowarzyszenia Rozwoju
Lokalnego Zamojszczyzna oraz Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej z terenu
działania Okręgu Zamość.

ŚZŻAK Okręg Zamość reprezentowali m.in. członkowie Zarządu: Anna Rojek, Mieczysław
Bartoń, Józef Więcław i Piotr Gronowicz, a także prezesi Kół Rejonowych:
 Prezes Koła Rejonowego w Komarowie – Jerzy Marucha,
 Prezes Koła Rejonowego w Grabowcu – Waldemar Pomazanka,
 Prezes Koła Rejonowego w Zamościu – Marian Derkacz,
 Prezes Koła Rejonowego w Dołhobyczowie – Wojciech Kryszczuk,
 Prezes Koła Rejonowego w Łabuniach – Edward Karchut,

 Prezes Koła Rejonowego w Starym Zamościu – Wiesław Smyk,
 Prezes Koła Rejonowego w Narolu – Marian Świętojański,
 Prezes Koła Rejonowego w Szczebrzeszynie – Andrzej Skiba,
 por. Dariusz Bednarz z Koła Rejonowego w Biłgoraju.

Stowarzyszenie Rozwoju Lokalnego Zamojszczyzna reprezentowali: Członek Zarządu Paweł
Maryńczak, Anna Król i Monika Smyk.

Premiera „Podkowa: ostatni rajd” to kolejny element działalności ŚZŻAK Okręg Zamość na
rzecz zachowania i upowszechniania pamięci o historii Polskiego Państwa Podziemnego oraz
polskiego podziemia niepodległościowego.

Dziękujemy wszystkim za obecność, wsparcie i zaangażowanie. Zapraszamy również do
współpracy przy realizacji kolejnej, tegorocznej produkcji filmowej naszego Związku i SRL
Zamojszczyzna, poświęconej działalności Polskiego Państwa Podziemnego i polskiego
podziemia niepodległościowego na terenie Ziemi Hrubieszowskiej.

Już dziś zachęcamy do obejrzenia filmu, który dostępny jest na stronie internetowej naszego
Związku: