Śladami bohaterów Armii Krajowej. W hołdzie „Podkowie” i jego żołnierzom –26.07.2026 r., Szczebrzeszyn

2026-07-31

W niedzielę, 26 lipca 2026 roku, w Szczebrzeszynie odbyły się uroczyste obchody
upamiętniające 82. rocznicę wkroczenia do miasta oddziału Armii Krajowej pod
dowództwem Tadeusza Kuncewicza ps. „Podkowa”. Wydarzenie to zostało zainicjowane w
2014 roku przez Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość i od tamtej
pory jest organizowane cyklicznie przy współpracy z partnerami. Kluczowym punktem
corocznych obchodów jest widowiskowa rekonstrukcja historyczna. W efektowny sposób
odtwarza ona wydarzenia z 26 lipca 1944 roku, kiedy to „Podkowa” na czele swoich
żołnierzy wkroczył do Szczebrzeszyna i zawiesił na miejskim ratuszu biało-czerwoną flagę.
Obok Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość oraz Koła Rejonowego
ŚZŻAK O/Z w Szczebrzeszynie współorganizatorami tegorocznej rocznicy wyzwolenia
Szczebrzeszyna byli: Burmistrz Szczebrzeszyna, Garnizon Zamość, Parafia pw. Św. Mikołaja
w Szczebrzeszynie, Grupa Rekonstrukcji Historycznej „WIR” oraz Stowarzyszenie Rozwoju
Lokalnego Zamojszczyzna.

Obchody rozpoczęły się Mszą Świętą w Kościele Św. Mikołaja w Szczebrzeszynie w intencji
poległych, pomordowanych i żyjących „Podkowiaków”, którą odprawił Proboszcz ks. Janusz
Sokołowski.

Przed rozpoczęciem nabożeństwa głos zabrał Prezes Koła Rejonowego ŚZŻAK Okręg
Zamość w Szczebrzeszynie – Andrzej Skiba. Po powitaniu uczestników podkreślił, że
Związek poprzez między innymi coroczne obchody stale dba o godne pielęgnowanie pamięci
o działalność Tadeusza Kuncewicza ps. „Podkowa” oraz jego podkomendnych.

Po Mszy Św. w zwartym szyku, w asyście pocztów sztandarowych, orkiestry dętej, kompanii
reprezentacyjnej i Chorągwi WP, uczestnicy uroczystości udali się pod Pomnik „Polski
Walczącej”, gdzie obecne delegacje złożyły kwiaty, wieńce i zapaliły znicze pamięci.
W imieniu organizatorów, tj. ŚZŻAK Okręg Zamość i Stowarzyszenia Rozwoju Lokalnego
Zamojszczyzna wiązankę złożyli Poseł na Sejm RP Sławomir Zawiślak jednocześnie Prezes
ŚZŻAK O/Z i SRL Zamojszczyzna, Prezes ŚZŻAK O/Z Koła Rejonowego w
Szczebrzeszynie Andrzej Skiba, Członek Zarządu SRL Zamojszczyzna Paweł Maryńczak
oraz członkowie stowarzyszeń Artur Ochal i Władysław Kasprzak.

Po złożeniu wiązanek przez uczestników nastąpił przemarsz na Rynek Miejski, gdzie przed
Ratuszem odbyły się główne uroczystości z ceremoniałem wojskowym. Rozpoczęło je
odegranie i wspólnie odśpiewanie Hymnu Państwowego przy dźwiękach Orkiestry Dętej
„Echo Kniei”. Następnie w imieniu organizatorów gości powitała Dyrektor Miejskiego Domu
Kultury w Szczebrzeszynie Aleksandra Baranowicz. Po powitaniu przemówienia
okolicznościowe wygłosili Prezes ŚZŻAK O/Z Poseł na Sejm RP Sławomir Zawiślak,
Starosta Zamojski Stanisław Grześko, w imieniu Burmistrza Szczebrzeszyna Sekretarz Miasta
i Gminy Edyta Dubiel, Dyrektor Delegatury w Zamościu Lubelskiego Urzędu
Wojewódzkiego w Lublinie Rafał Farion.

W dalszej kolejności został odczytany Apel Pamięci, a po nim Kompania Honorowa oddała
salwę honorową. Po czym przybyłe na niedzielną uroczystość delegacje złożyły wieńce,
kwiaty i zapaliły znicze pamięci pod umieszczoną na siedzibie Urzędu Miasta i Gminy
Szczebrzeszyn – tablicą upamiętniającą „Podkowę”. Wiązankę pod tablicą w imieniu ŚZŻAK
O/Z i SRL Zamojszczyzna złożyli Poseł na Sejm RP Sławomir Zawiślak jednocześnie Prezes
ŚZŻAK O/Z i SRL Z, Prezes ŚZŻAK O/Z Koła Rejonowego w Starym Zamościu Wiesław
Smyk, Członek Zarządu SRL Zamojszczyzna Paweł Maryńczak oraz członkowie
stowarzyszeń Artur Ochal i Władysław Kasprzak.

Ceremoniał wojskowy zakończył meldunek dowódcy Kompanii Honorowej o zakończeniu
uroczystości, po czym wybrzmiała pieśń „Śpij kolego”. Wojskową asystę honorową pełnili
żołnierze Garnizonu Zamość z 3 Zamojskiego Batalionu Zmechanizowanego. Oprawę
muzyczną uroczystości zapewniła Orkiestra Dęta „Echo Kniei”.

Po części oficjalnej odbyła się inscenizacja walk o Ratusz Miejski w Szczebrzeszynie,
przygotowana przez Grupę Rekonstrukcji Historycznej „WIR” z Biłgoraja oraz zaproszonych
partnerów. Rekonstrukcja stanowiła żywą lekcję historii, przybliżającą realia epoki oraz
upamiętniającą bohaterskie losy i walkę żołnierzy Armii Krajowej. Scenariusz do wydarzenia
opracowała GRH „Wir”. To widowisko to doskonały przykład tego, jak lokalna historia może
ożyć na oczach mieszkańców i turystów. Inscenizacja, jak co roku, przyciągnęła licznych
widzów.

Dodatkowym wydarzeniem towarzyszącym tegorocznym obchodom był bezpłatny seans
wyprodukowanego przez ŚZŻAK Okręg Zamość filmu pod tytułem „Podkowa: ostatni
rajd” w Miejskim Domu Kultury w Szczebrzeszynie. Produkcja przełamuje schemat
tradycyjnego dokumentu, łącząc fakty historyczne, inscenizowane rekonstrukcje wydarzeń i
animacje ilustracyjne, przyciągające także uwagę młodego widza.

Uroczystość zgromadziła przedstawicieli lokalnych władz samorządowych, służb
mundurowych, przedstawicieli środowisk kombatanckich, instytucji kultury, delegacje
pocztów sztandarowych, w tym Koła Rejonowego ŚZŻAK Okręg Zamość w Starym
Zamościu, oraz mieszkańców Szczebrzeszyna i regionu.

Wśród zaproszonych gości obok wyżej wymienionych znaleźli się m.in.: Tomasz Książek –
Wiceprezes ŚZŻAK Okręg Zamość, st. chor. sztab. WP Grzegorz Pawlik – Weteran Misji
Zagranicznych – Prezes Koła Miejskiego nr 1 Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów
Politycznych w Zamościu, Lucjan Dudek – Prezes Związku Inwalidów Wojennych RP
Oddział w Zamościu, Jadwiga Czerw – Wiceprezes Zarządu Okręgu Zamość Środowiska
Dzieci Zamojszczyzny.

Serdecznie dziękujemy wszystkim przybyłym gościom, mieszkańcom Szczebrzeszyna oraz
osobom, dzięki którym uroczystość patriotyczna miała tak podniosły charakter. Wyrazy
wdzięczności kierujemy do współorganizatorów, w tym Burmistrza Szczebrzeszyna,

Garnizonu Zamość, GRH „Wir” oraz Proboszcza Parafii św. Mikołaja w Szczebrzeszynie za
wspólne przygotowanie i organizację uroczystości.

Wspólne upamiętnienie tego wydarzenia to wyraz szacunku dla walczących i poległych za
wolną Polskę a także ważny elementem pielęgnowania lokalnej historii i przekazywania jej
kolejnym pokoleniom.

Cześć i chwała Bohaterom!

Autorzy zdjęć: Paweł Szadura, Grzegorz Pawlik, Paweł Maryńczak