Sztafeta pamięci trwa. ŚZŻAK Okręg Zamość wraz z partnerami zorganizował obchody 83. rocznicy pacyfikacji Soch, 1 czerwca 2026 r., Sochy, Gmina Zwierzyniec.

2026-06-05

W poniedziałek, 1 czerwca 2026 r., odbyła się uroczystość upamiętniająca 83. rocznicę
pacyfikacji wsi Sochy w Gminie Zwierzyniec, której organizatorami byli: Światowy Związek
Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość, ŚZŻAK O/Z Koło Rejonowe w Zwierzyńcu,
Parafia Matki Bożej Królowej Polski w Zwierzyńcu, Garnizon Zamość, Urząd Miejski w
Zwierzyńcu, mieszkańcy wsi Sochy oraz Stowarzyszenie Rozwoju Lokalnego
Zamojszczyzna.

Uroczystości upamiętniające tę jedną z najbardziej brutalnych zbrodni popełnionych przez
niemieckiego okupanta na polskiej ludności w czasie II wojny światowej rozpoczęła część
artystyczna w wykonaniu uczniów Szkoły Podstawowej im. Dzieci Zamojszczyzny w
Zwierzyńcu.

Po występie została odprawiona Msza Święta w intencji pomordowanych mieszkańców wsi
Sochy w Kościele Filialnym pw. Miłosierdzia Bożego w Sochach. Eucharystii przewodniczył
ks. prof. Tadeusz Guz, a współkoncelebransami byli ks. dziekan Błażej Górski, proboszcz
parafii pw. Matki Bożej Królowej Polski w Zwierzyńcu, oraz ks. Jan Cielica – proboszcz
parafii MBR w Zawalowie. Bardzo wymowną homilię, przybliżającą między innymi
wydarzenia sprzed 83 lat, wygłosił ks. prof. Tadeusz Guz.

Po nabożeństwie oraz części artystycznej uczestnicy przeszli pod pomnik pomordowanych
podczas pacyfikacji Soch, gdzie odbyła się część oficjalna z ceremoniałem wojskowym.
Odegrano Hymn Państwowy oraz podniesiono na maszt flagę państwową. Asystę honorową
pełnili żołnierze Wojska Polskiego z Garnizonu Zamość.
Następnie gości, w imieniu organizatorów, powitał wiceprezes ŚZŻAK O/Z Koła
Rejonowego w Zwierzyńcu Stanisław Kowalczyk.

W trakcie uroczystości głos zabrali między innymi: Burmistrz Zwierzyńca Edyta Wolanin,
Starosta Zamojski Stanisław Grześko oraz Prezes ŚZŻAK Okręg Zamość, Poseł na Sejm RP
Sławomir Zawiślak. W swoim wystąpieniu odniósł się on do tragicznych wydarzeń,
podkreślając wielki patriotyzm naszych przodków, dzięki którym przetrwało narodowe
dziedzictwo okupione ich heroizmem. Zaznaczył również, jak ważna jest praca każdego
pokolenia w utrwalaniu historii i przekazywaniu jej kolejnym generacjom. Jak podkreślił –
sztafeta pamięci trwa.

Na zakończenie swojego wystąpienia nawiązał do słów Burmistrz Zwierzyńca, która
dziękowała społecznikom ŚZŻAK O/Z za ich piękną pracę społeczną. Podkreślił również
zasługi Koła Rejonowego ŚZŻAK O/Z w Zwierzyńcu oraz podziękował jego członkom za
wielki wkład w pielęgnowanie etosu walki ludności cywilnej i żołnierzy Armii Krajowej z
dwoma okupantami. Szczególne słowa uznania skierował do prezesa koła Krzysztofa Dawida
oraz zastępcy prezesa Stanisława Kowalczyka.

Rys historyczny wydarzeń przedstawił Marek Maciejewski – członek Koła Rejonowego
ŚZŻAK O/Z w Zwierzyńcu.
Kolejnym ważnym punktem uroczystości była ceremonia wręczenia odznaczeń. „Odznaką
Zasługi Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość” został uhonorowany

prezes Koła Rejonowego w Zwierzyńcu Krzysztof Dawid. Natomiast „Medalem 35-lecia
Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej” odznaczono wiceprezesa Koła Rejonowego
w Zwierzyńcu Stanisława Kowalczyka. Odznaczenia wręczyli Prezes ŚZŻAK O/Z Poseł
Sławomir Zawiślak oraz członek Zarządu ŚZŻAK O/Z hm. Anna Rojek.
Po ceremonii odznaczeń ppor. Damian Sowa odczytał Apel Pamięci, po którym oddano salwy
honorowe.

Patriotyczne wydarzenie zakończyło się złożeniem przez delegacje wiązanek kwiatów oraz
zniczy pamięci przed pomnikiem pomordowanych podczas pacyfikacji mieszkańców tej
miejscowości.

Część oficjalną przy pomniku zakończyły: złożenie meldunku o zakończeniu uroczystości
oraz odprowadzenie Kompanii Honorowej i pocztów sztandarowych z miejsca wydarzenia.
Następnie Stanisław Kowalczyk podziękował uczestnikom za obecność i wspólną modlitwę.
Młodzieży oraz harcerzom, w dowód wdzięczności za pełnioną służbę, wręczono upominki
ufundowane przez Posła na Sejm RP Sławomira Zawiślaka. Za ten gest młodzież i harcerze
złożyli serdeczne podziękowania.

Szczególnymi gośćmi uroczystości byli ocaleni świadkowie tamtych tragicznych wydarzeń.
Oprawę muzyczną uroczystości zapewniła Orkiestra Dęta ze Zwierzyńca pod dyrekcją p.
Mariusza Czochry.

Ostatnim akcentem poniedziałkowego wydarzenia był poczęstunek przygotowany przez
mieszkańców Soch.

Rangę tej wyjątkowo wymownej uroczystości podniosła obecność licznych pocztów
sztandarowych: Wojska Polskiego, Kół Rejonowych ŚZŻAK Okręg Zamość z Suśca,
Zwierzyńca i Starego Zamościa, Pocztu Okręgowego ŚZŻAK, Stowarzyszenia Żołnierzy
Oddziałów Partyzanckich Okręgu Lubelskiego „Wolność i Niezawisłość”, a także szkół i
instytucji z terenu Gminy Zwierzyniec, w tym jednostek OSP.

W wydarzeniu patriotycznym, obok wyżej wymienionych, udział wzięli między innymi: ppłk
Marcin Chodakowski – dowódca 3. Zamojskiego Batalionu Zmechanizowanego, insp. Rafał
Skoczylas – Komendant Miejski Policji w Zamościu, kpt. Krzysztof Oczkoś – reprezentujący
Komendanta Miejskiego PSP w Zamościu, Jacek Pawluk – Wójt Gminy Tereszpol, hm. Anna
Rojek – członek Zarządu ŚZŻAK O/Z wraz z harcerzami i zuchami 10. Drużyny Harcerskiej
„Traperski Krąg” im. Jana Leonowicza ps. „Burta” z Suśca, Paweł Maryńczak – członek
Zarządu SRL Zamojszczyzna, st. insp. Jacek Rogala – reprezentujący wraz z Sylwią Kostyrą i
Aleksandrą Dziewiczkiewicz Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN
O/Lublin, st. chor. sztab. WP Grzegorz Pawlik – weteran misji zagranicznych i prezes Koła
Miejskiego nr 1 Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych w Zamościu,
Małgorzata Korys-Popowicz – kierownik ds. organizacyjnych UG Tereszpol, Grażyna Kawka
– dyrektor Szkoły Podstawowej w Zwierzyńcu, Edyta Sadło – dyrektor Centrum Kultury i
Biblioteki Publicznej w Zwierzyńcu, Aleksandra Hanaka – kierownik Warsztatu Terapii
Zajęciowej w Zwierzyńcu, Marta Piasecka – kierownik Środowiskowego Domu
Samopomocy w Sochach, Elżbieta Wawrzszkowicz – kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy
Społecznej w Zwierzyńcu, Marek Padyasek – dyrektor Zakładu Gospodarki Komunalnej w
Zwierzyńcu, Waldemar Glina – reprezentujący Nadleśnictwo Zwierzyniec, Marian Ryń –

komendant Straży Roztoczańskiego Parku Narodowego, Towarzystwo Rodzin Kresowych w
Chełmie – reprezentujące Poseł Hannę Dąbrowską-Banaszek, członkowie Kół Rejonowych
ŚZŻAK Okręg Zamość, dyrektorzy szkół, nauczyciele i uczniowie z Gminy Zwierzyniec oraz
licznie zgromadzeni mieszkańcy Soch i okolicznych miejscowości.

Serdecznie dziękujemy przybyłym gościom oraz wszystkim osobom, dzięki którym
uroczystość miała tak podniosły i godny charakter. Szczególne podziękowania kierujemy do
współorganizatorów, w tym Burmistrz Zwierzyńca Edyty Wolanin, Garnizonu Zamość oraz
Proboszcza Parafii pw. Matki Bożej Królowej Polski w Zwierzyńcu, za wspólne
przygotowanie i organizację uroczystości.

Cześć i Chwała Bohaterom !