Upamiętnienie 82. rocznicy pacyfikacji wsi Ameryka, Łasków, Smoligów i Olszynka – 25.04.2026 r., Gmina Mircze

2026-05-04

Dnia 25 kwietnia 2026 r. w miejscowości Ameryka (gmina Mircze) odbyły się obchody 82. rocznicy pacyfikacji wsi Ameryka, Łasków, Smoligów i Olszynka. Wydarzenie upamiętniło eksterminację polskiej ludności tych miejscowości, dokonaną w dniu 27 marca 1944 r. przez niemiecki Wehrmacht oraz ukraińskich żołnierzy z dywizji SS „Galizien” i innych formacji.

Organizatorami uroczystości byli: Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość, ŚZŻAK Okręg Zamość – Koło Rejonowe w Mirczu, 2. Hrubieszowski Pułk Rozpoznawczy, Wójt Gminy Mircze, Gminny Ośrodek i Biblioteka w Mirczu oraz Stowarzyszenie Rozwoju Lokalnego Zamojszczyzna. Patronat honorowy nad uroczystością objął Starosta Hrubieszowski.

Część oficjalna sobotniej uroczystości miała miejsce w Kościele pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Mirczu. Na jej wstępie prowadząca uroczystość, Prezes ŚZŻAK Okręgu Zamość Koło Rejonowe w Mirczu – Maria Małek, w imieniu organizatorów powitała zgromadzonych gości oraz przedstawiła rys historyczny tragicznych wydarzeń z 27 marca 1944 r. Następnie wystąpienie okolicznościowe wygłosił Poseł na Sejm RP Sławomir Zawiślak, pełniący społecznie funkcję Prezesa ŚZŻAK Okręg Zamość oraz Prezesa Stowarzyszenia Rozwoju Lokalnego Zamojszczyzna.

Kolejnym punktem obchodów była Msza Święta w intencji ofiar pacyfikacji. Nabożeństwo odprawił i słowo Boże wygłosił wikariusz parafii pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Mirczu, ks. Krzysztof Górniak.

Po zakończeniu Mszy Świętej pieśni patriotyczne zaśpiewała zuchenka Stefcia z 10. Drużyny Harcerskiej „Traperski Krąg” im. Jana Leonowicza ps. „Burta” z Suśca.

Następnie uczestnicy uroczystości przemieścili się pod krzyż w Ameryce – miejsce pamięci narodowej upamiętniające ofiary z 27 marca 1944 r. Przy krzyżu odbył się ceremoniał wojskowy, który przeprowadził 2. Hrubieszowski Pułk Rozpoznawczy im. mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala”.

Delegacje złożyły wieńce i kwiaty oraz zapaliły znicze pamięci, po czym odegrano sygnał „Śpij, kolego”.

Kolejnym punktem wydarzenia był Bieg Pamięci Ofiar Pacyfikacji, w którym uczestniczyli uczniowie szkół podstawowych z terenu Gminy Mircze pod opieką nauczycieli wychowania fizycznego: Józefa Czerniaka, Andrzeja Lizuna oraz Roberta Majdanika.

Następnie Poseł Sławomir Zawiślak, Prezes ŚZŻAK Okręg Zamość, wręczył zwycięzcom biegu puchary, a wszystkim uczestnikom – pamiątkowe dyplomy i drobne upominki. Zwycięzcą klasyfikacji drużynowej została reprezentacja Szkoły Podstawowej w Kryłowie, II miejsce zajęła Szkoła Podstawowa w Mirczu, a III miejsce – Szkoła Podstawowa w Wiszniowie. Wicestarosta Powiatu Hrubieszowskiego, Wiceprezes Stowarzyszenia Rozwoju Lokalnego Zamojszczyzna, Radosław Maksymowicz, również przekazał uczestnikom drobne upominki.

Podczas uroczystości w Ameryce skarbnik Koła Rejonowego w Mirczu – Maria Kuta, otrzymała z rąk Prezesa ŚZŻAK Okręg Zamość Sławomira Zawiślaka „Odznakę Zasługi Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość”.

Rangę uroczystości podkreśliły obecność chorągwi Wojska Polskiego, wystawionej przez 2. Hrubieszowski Pułk Rozpoznawczy, oraz licznie przybyłe poczty sztandarowe ŚZŻAK Okręg Zamość z Kół Rejonowych ze Starego Zamościa, Uchań, Tyszowiec, Dołhobyczowa, Trzeszczan i Mircza, a także poczty sztandarowe OSP Stara Wieś i szkół podstawowych.

W uroczystości udział wzięli m.in.: Poseł na Sejm RP Sławomir Zawiślak – Prezes SRL Zamojszczyzna i ŚZŻAK Okręg Zamość, Wicestarosta Hrubieszowski Radosław Maksymowicz, Zastępca Wójta Gminy Mircze Krzysztof Filipowicz, Zastępca Przewodniczącego Rady Gminy Mircze – kierownik ARiMR w Hrubieszowie Gerard Pisiewicz, por. Andrzej Jaroszyński – Wiceprezes ŚZŻAK Okręg Zamość, delegacja 2. Hrubieszowskiego Pułku Rozpoznawczego, weteran misji zagranicznych st. chor. szt. Grzegorz Pawlik, delegacje służb mundurowych z Placówki Straży Granicznej w Kryłowie oraz Nadleśnictwa Mircze, sołtysi, członkowie ŚZŻAK O/Z oraz harcerze i zuchy z 10. Drużyny Harcerskiej „Traperski Krąg” im. Jana Leonowicza ps. „Burta” z Suśca z Harcmistrz Anną Rojek na czele.

Na zakończenie Prezes Koła Rejonowego ŚZŻAK O/Z w Mirczu Maria Małek, podziękowała uczestnikom za udział w uroczystościach 82. rocznicy pacyfikacji.

Uroczystość przebiegła w atmosferze powagi, zadumy i szacunku dla ofiar tragicznych wydarzeń sprzed 82 lat. Była wyrazem pamięci o mieszkańcach zamordowanych w czasie II wojny światowej oraz ważną lekcją historii dla młodego pokolenia.