Konferencja prasowa – sprzeciw wobec upamiętnienia Róży Luksemburg w Zamościu – „Czcijmy Bohaterów walczących o niepodległość”
2026-03-07
W środę, 4 marca 2026 r., na Rynku Wielkim w Zamościu odbyła się – zorganizowana przez Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość – konferencja prasowa, której celem było wyrażenie stanowisk środowisk patriotycznych i społecznych w sprawie organizacji konferencji naukowej pt. „Wolność jest zawsze wolnością dla myślących inaczej”, połączonej z odsłonięciem w Zamościu tablicy upamiętniającej Różę Luksemburg.
W konferencji udział wzięli, obok członków ŚZŻAK O/Z, przedstawiciele innych organizacji społecznych: Stowarzyszenia Rozwoju Lokalnego Zamojszczyzna, Stowarzyszenia Ruch Wielka Polska, Stowarzyszenia Upamiętniania Polaków Pomordowanych na Wołyniu, Młodzieży Wszechpolskiej, a także środowisk katolickich – Krucjaty Różańcowej, przedstawiciele NSZZ „Solidarność” oraz mieszkańcy Zamościa i regionu.
Konferencję prowadziła Pani Magdalena Stopa, reprezentująca Stowarzyszenie Ruch Wielka Polska.
Jako pierwszy głos zabrał członek Zarządu Stowarzyszenia Rozwoju Lokalnego Zamojszczyzna oraz członek Koła Rejonowego ŚZŻAK O/Z w Zamościu, Pan Paweł Maryńczak.
W swojej wypowiedzi odniósł się do kwestii legalności umieszczenia tablicy poświęconej Róży Luksemburg, zadając pytania: czy ktokolwiek z decydentów zadał sobie trud, aby sprawdzić legalność tego działania? Czy istnieje choćby jeden dokument, jedna jednoznaczna opinia prawna, która wprost i bez wątpliwości poświadcza, że przywrócenie tej tablicy jest w pełni zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym Rzeczypospolitej Polskiej?
Pan Maryńczak przywołał także swoje wystąpienie z sesji Rady Miasta Zamość z dnia 20 grudnia 2024 roku, podczas którego – reprezentując SRL Zamojszczyzna oraz ŚZŻAK O/Z – po raz kolejny wyraził zdecydowany, jednoznaczny sprzeciw wobec próby przywrócenia tej tablicy w naszym mieście. Podczas konferencji, podobnie jak wtedy, zwrócił się do władz Miasta z pytaniami, prosząc o konkretne, udokumentowane odpowiedzi na następujące kwestie:
- Proszę wskazać dokładnie, które opinie prawne uzasadniają przywrócenie tablicy poświęconej Róży Luksemburg. Kto je sporządził, na czyje zlecenie, w jakim trybie oraz czy zostały one poddane publicznej weryfikacji?
- Czy przeprowadzono formalne konsultacje społeczne z kombatantami, organizacjami społecznymi oraz środowiskami patriotycznymi? Jeżeli tak – proszę o przedstawienie pełnej dokumentacji: protokołów ze spotkań, list uczestników ze strony władz miejskich, raportów z przebiegu konsultacji oraz podsumowania zgłoszonych uwag.
- Jakie dokumenty potwierdzają, że władze Miasta przeanalizowały konsekwencje moralne, społeczne i historyczne przywrócenia tej tablicy? Czy sporządzono jakąkolwiek analizę ryzyka społecznego? Czy uwzględniono fakt, że postać ta jest w Polsce postrzegana w sposób głęboko kontrowersyjny?
- Kto ponosi formalną odpowiedzialność za nadzór nad tym procesem? Który konkretnie urzędnik, który organ oraz na podstawie jakiej delegacji działa? Jakie procedury kontrolne zapewniają, że decyzje podejmowane są zgodnie z prawem oraz z zachowaniem pełnej transparentności wobec mieszkańców?
- Czy władze Miasta uznały za konieczne zapytanie środowisk kombatanckich o opinię przed podjęciem decyzji? Czy przedstawiciele organizacji zrzeszających weteranów walk o niepodległość zostali w ogóle poinformowani o zamiarze przywrócenia tej tablicy?
Wyżej wymieniony podkreślił również, że tak ważne decyzje nie mogą zapadać w zaciszu gabinetów, bez szerokiej debaty publicznej.
Następnie Pan Jacek Gorzkowski, historyk i nauczyciel z jednej z zamojskich szkół, przedstawił kontekst historyczny działalności Róży Luksemburg, podkreślając wielokrotnie, że głosiła ona poglądy antypatriotyczne, nie czuła się Polką i między innymi atakowała Ignacego Daszyńskiego – jednego z Ojców Niepodległości. Ww. podkreślił także, że Róża Luksemburg urodziła się w Zamościu, jednak w późniejszym czasie nigdy nie była z nim w żaden sposób związana.
Kolejno głos zabrała Pani Magdalena Stopa, która w swojej wypowiedzi odniosła się między innymi do braku zgody na przekłamywanie historii, do gloryfikacji osób, które nigdy nie powinny być upamiętniane w przestrzeni publicznej, a także do złych decyzji samorządu w tym kontekście. Pani Magdalena Stopa przywołała również postać Róży Zamoyskiej oraz Bohaterów Powstania Zamojskiego jako najlepsze przykłady osób, których działalność powinna być upamiętniana. Według ww. fakty historyczne, które dla Zamojszczyzny są ważne, powinny być pielęgnowane i przekazywane kolejnym pokoleniom Polek i Polaków.
Pan Andrzej Wójtowicz, który reprezentował środowisko katolickie Krucjaty Różańcowej, wyraził swój sprzeciw wobec planowanej przez władze miasta inicjatywy upamiętniającej Różę Luksemburg. W swojej wypowiedzi stwierdził, że władza w Polsce – na żadnym poziomie, czy to państwowym, wojewódzkim czy samorządowym – nie może stawać się sługą dla obcych interesów. Tyczy się to zarówno samej władzy, jak też reprezentantów tej władzy. Prowadzi to bowiem do nadreprezentacji obcych wpływów, często do fałszowania prawdy historycznej oraz do tzw. spychologii odpowiedzialności za czyny zbrodnicze czy haniebne, czego – jak podkreślił – przykład zdaje się mieć miejsce w Zamościu. Obieranie zasług Róży Luksemburg w zaszczytne słowa jest niczym innym, jak haniebnym zafałszowaniem polskiej rzeczywistości i wprowadzaniem opinii publicznej w błąd, a także – jak zaznaczył – może nosić znamiona przestępstwa w świetle prawa polskiego. Ww. zachęcił każdego Polaka do przyglądania się temu, co dzieje się za naszymi plecami, po cichu w szeregach władzy. Chodzi o to, abyśmy nabywali umiejętność odróżniania ziarna od plew – w przeciwnym razie sami możemy zostać potraktowani jak przysłowiowe plewy, czego – jak dodał wyżej wymieniony – z pewnością chciałaby Róża Luksemburg. Podkreślił również, że reprezentujący fundację rzekomo polską dr Achim Kessler nie reprezentuje tu polskich interesów, lecz – jego zdaniem – współpracując z władzami miasta działa na szkodę Polaków.
Przedstawiciel Młodzieży Wszechpolskiej, Pan Adam Olejniczak, w swoim wystąpieniu odniósł się do życiorysu, działalności oraz związków Róży Luksemburg z partią komunistyczną, przedstawiając argumenty, które nie przemawiają za tym, aby osoba ta była upamiętniona w Zamościu. Zaapelował również do samorządu, aby sięgać po osoby związane z Zamościem, które rzeczywiście na to zasłużyły. W imieniu swojego środowiska wyraził jednoznaczne stanowisko przeciwko umieszczeniu tablicy poświęconej Róży Luksemburg w Zamościu.
Następnie o zabranie głosu został poproszony organizator konferencji – Prezes ŚZŻAK O/Z, Poseł na Sejm RP Sławomir Zawiślak, jednocześnie Prezes SRL Zamojszczyzna. Prezes na wstępie podziękował wszystkim uczestnikom konferencji, którzy tak licznie przybyli, aby wyrazić swój sprzeciw. Ww. przedstawił stanowisko Związku, który od lat broni prawdy historycznej, i jednocześnie odniósł się do wcześniejszych działań ŚZŻAK O/Z, jakimi było wystosowanie oficjalnego pisma interwencyjnego do Dyrektora IPN Oddział w Lublinie, kwestionującego legalność inicjatywy odsłonięcia w Zamościu tablicy poświęconej Róży Luksemburg.
Interwencja dotyczyła negowania zgodności planowanego wydarzenia upamiętnienia R. Luksemburg z ustawą z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego w przestrzeni publicznej. W trosce o zachowanie zgodności działań podejmowanych w przestrzeni publicznej z obowiązującym prawem ŚZŻAK O/Z zwrócił się do IPN z pytaniami dotyczącymi wydania opinii w tej sprawie, podmiotów zaangażowanych w przywrócenie tablicy, planowanych działań IPN oraz możliwych konsekwencji prawnych związanych z odsłonięciem tablicy. W piśmie Związek podkreślił, że upamiętnianie działaczki związanej z ruchem komunistycznym, sprzeciwiającej się idei niepodległego państwa polskiego, budzi poważne wątpliwości w kontekście obowiązujących przepisów prawa, polskiego interesu narodowego oraz pamięci historycznej regionu Zamojszczyzny – naznaczonej dramatycznym doświadczeniem walki o wolność i niepodległość.
W swojej wypowiedzi Prezes Okręgu podniósł także, że w związku z tą sytuacją mogło dojść do złamania ustawy o samorządzie – art. 18, który m.in. stanowi, że to Rada Miasta podejmuje decyzje w sprawie upamiętniania, np. poprzez tablice pamiątkowe, a nie sam Prezydent czy wspierające go instytucje.
Na zakończenie spotkania dodatkowo głos zabrali mieszkańcy, którzy – popierając stanowisko środowisk patriotycznych – również wypowiedzieli się i poparli sprzeciw wobec podjętej przez władze miasta decyzji uhonorowania w Zamościu Róży Luksemburg.
Zarząd ŚZŻAK Okręg Zamość dziękuje wszystkim za liczną obecność i wspólne wyrażenie stanowiska wobec fałszowania historii, łamania prawa oraz promowania w przestrzeni publicznej sztucznych bohaterów.
Dziękujemy mediom za obecność na konferencji i przekazanie naszego głosu opinii publicznej!
Nagrania filmowe:
https://www.zamojska.pl/artykul/6080,konferencja-srodowisk-prawicowych
https://www.facebook.com/people/Wokół-Zamościa/100063488923526/?locale=pl_PL
https://zamosc.tv/tv/25910-konferencja-szzak-o-z-w-sprawie-rozy-luksemburg
https://www.facebook.com/photo?fbid=1539499408176883&set=a.525810339545800&locale=pl_PL
https://www.facebook.com/photo?fbid=1539534838173340&set=a.525810339545800&locale=pl_PL
https://tygodnikzamojski.pl/artykul/zarzad-zwiazku-zolnierzy-n2231537
https://www.facebook.com/photo/?fbid=122141443136072662&set=a.122099588552072662&locale=pl_PL
