Relacja z wydarzenia pod nazwą ,,Póki Pamięć Trwa…” – 70. rocznica aresztowania mjra Stefana Kobosa ps. „Wrzos” – 21.01.2026 r. ,Tomaszowski Dom Kultury

2026-02-06

W środę, 21 stycznia 2026 r. w Tomaszowskim Domu Kultury odbyło się piękne patriotyczne wydarzenie pt. ,,Póki Pamięć Trwa…”, którego celem było upamiętnienie 70. rocznicy aresztowania Komendanta Samodzielnego Obwodu „WiN” Tomaszów Lubelski mjr. Stefana Kobosa ps. „Wrzos”. 

Patronat Honorowy nad wydarzeniem objęli Poseł na Sejm RP Sławomir Zawiślak oraz Burmistrz Tomaszowa Lubelskiego Wojciech Żukowski.

Organizatorami wydarzenia byli: Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość, Stowarzyszenie „Ocalić od zapomnienia” w Brzezinach,  Miasto Tomaszów Lubelski, Tomaszowski Dom Kultury oraz Stowarzyszenie „Razem dla Historii”, a partnerami: Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Kostki Starowieyskiego w Łaszczowie, Zespół Szkół Techniczno-Motoryzacyjnych im. Jarosława Dąbrowskiego w Tomaszowie Lubelskim, Stowarzyszenie Rozwoju Lokalnego Zamojszczyzna, Stowarzyszenie „Czajnia”, Szkoła Podstawowa nr 3 im. doktora Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim, Grupa Silni Polską! Tomaszów Lubelski.

Wydarzenie rozpoczęło się o godzinie 10:00 od zaprezentowania wystaw ustawionych na holu Tomaszowskiego Domu Kultury. Gości powitała i wydarzenie poprowadziła Ewa Monastyrska  pracownik TDK. Zabierając głos podziękowania za współpracę i pomoc na rzecz kultywowania historii złożyła Prezes Stowarzyszenia ,,Ocalić od zapomnienia” Magdalena Szczepańska, jednocześnie Wiceprezes ŚZŻAK Okręg Zamość – inicjatorka i pomysłodawczyni tego wydarzenia, która w swojej aktywnej działalności społecznej zajmuje się upamiętnieniem osób, wydarzeń i miejsc pamięci związanych z historią naszego regionu. Swoją działalność związała szczególnie z  pielęgnowaniem pamięć o majorze Stefanie Kobosie ps. „Wrzos”.

Było to kolejne wydarzenie zorganizowane ku pamięci „Wrzosa”– jednego z bohaterów powojennego podziemia niepodległościowego. Inicjatywa miała na celu upamiętnienie 70. rocznicy aresztowania „Wrzosa” i jednocześnie popularyzację historii  wśród mieszkańców regionu, ze szczególnym uwzględnieniem młodego pokolenia.

W dniu 21 stycznia 1956 r. żołnierze Korpusu Bezpieczeństwa Publicznego oraz funkcjonariusze Milicji i UB otoczyli Brzeziny Bełżeckie w celu aresztowania komendanta Samodzielnego Obwodu Zrzeszenia „WiN” Tomaszów Lubelski, Stefana Kobosa „Wrzosa”. Razem z „Wrzosem” ujęto również gospodarza u którego się ukrywał Edmunda Szczepańskiego i jego syna Eugeniusza  Szczepańskiego ps. „Turski”.

Wydarzenie odbywało się w ramach organizowanego przez Instytut Pamięci Narodowej Konkursu „Silni Polską!” będącego ogólnopolską inicjatywą edukacyjną skierowaną do młodzieży, której celem jest rozbudzenie pasji do najnowszej historii Polski oraz budowanie dumy z narodowego dziedzictwa. Jego celem jest także zainspirowanie młodych osób do głębszego zrozumienia i odkrywania własnych korzeni, poznawania ważnych wydarzeń i postaci z historii.

 W ramach wydarzenia odbyły się liczne atrakcje o charakterze edukacyjnym, patriotycznym i artystycznym.

Uczestnicy mogli odwiedzać stoiska edukacyjne i historyczne, przygotowane m.in. przez:

• 18 Pułk Przeciwlotniczy im. gen. bryg. Feliksa Kamińskiego w Zamościu
• 192 Batalion Obrony Pogranicza z Poturzyna (19 Nadbużańska Brygada Obrony Terytorialnej im. gen. bryg. Wilhelma Orlik-Rückemanna)
• Tomaszowski Szwadron im. I Pułku Kawalerii Korpusu Ochrony Pogranicza
• Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Kostki Starowieyskiego w Łaszczowie – klasa mundurowa
•  Jednostkę Strzelecką 2019 Tomaszów Lubelski.

Podczas wydarzenia żołnierze Wojskowego Centrum Rekrutacji Zamość wystawili punkt promocyjno-informacyjny.

Ponadto zgromadzona w Tomaszowskim Domu Kultury publiczność mogła zobaczyć pokaz musztry paradnej w wykonaniu uczniów klasy mundurowej LO w Łaszczowie, wzruszający montaż słowno-muzyczny przygotowany przez uczniów Szkoły Podstawowej nr 3 im. doktora Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim oraz reprezentowaną przez młodzież startującą w konkursie  Grupę Silni Polską! Tomaszów Lubelski. Byli to uczniowie  reprezentujący Zespół Szkół Techniczno-Motoryzacyjnych im. Jarosława Dąbrowskiego i Ekonomika w Tomaszowie Lubelskim oraz II Liceum Ogólnokształcące im. Gen. Władysława Sikorskiego w Tomaszowie Lubelskim.

Swoją postawę patriotyczną  poprzez udział z flagami i wyeksponowaniem flagi Polski zaprezentowali uczniowie z Zamościa z Centrum Szkół Mundurowych i Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy z Lubaczowa.

W samo południe odbyła się projekcja, wyprodukowanego przez ŚZŻAK O/Z, filmu dokumentalnego po tytułem „Kobos – ocalić od zapomnienia”. Film przypomina sylwetkę „Wrzosa” żołnierza podziemia niepodległościowego, który zachował się w lokalnej pamięci jako bohater broniący miejscowej ludności przed napadami UPA. W Brzezinach na ścianach stodół powstały wielkie ścienne malowidła (tzw. deskale) upamiętniające działania Kobosa. Zorganizowano warsztaty rzeźbiarskie, w wyniku których na terenie wsi stanęły drewniane rzeźby Kobosa i jego współpracowników. Wyznaczono ścieżki dydaktyczne z tablicami informacyjnymi, które opisują życiorys bohatera. To film nie tylko o Kobosie, ale i o lokalnej społeczności Brzezin, o pielęgnowaniu pamięci, przekazywaniu jej dzieciom i wnukom. Wspomnienia zostały zilustrowane licznymi inscenizacjami przedstawiającymi m.in. życie partyzantów w leśnym obozie, przeprowadzane przez nich akcje sabotażowe, walki z oddziałami wroga, przesłuchania i więzienie PUBP.

Wydarzeniu towarzyszyły specjalnie przygotowane wystawy:
– Szabla Żołnierza Polskiego XX w. – Jacek Szczepański
– Wrzesień 1939 – Tomasz Szczepański

Eksponaty do wystaw pochodziły z prywatnych kolekcji braci Szczepańskich, którzy są blisko  związani z historią Kobosa. 

Dziękujemy współorganizatorom, partnerom i wszystkim zaangażowanym, bez których nie udałoby się zorganizować tego wyjątkowego wydarzenia patriotycznego. Dziękujemy za obecność, poświęcony czas, współpracę i otwartość na działania edukacyjne. Szczególne wyrazy wdzięczności kierujemy do uczestników, zwłaszcza młodzieży za liczny udział, aktywność i świadectwo patriotyzmu.

Dziękujemy inicjatorce wydarzenia – Magdalenie Szczepańskiej za współpracę przy kolejnej patriotycznej inicjatywie.

W uroczystości udział wzięli m.in.: w imieniu dowódcy Garnizonu Zamość mjr Piotr Mielniczuk, Wojciech Żukowski Burmistrz Miasta Tomaszów Lubelski, Wiesław Cielica – Członek Zarządu Powiatu Tomaszowskiego, Marek Żołądek – Radny Powiatu Lubaczowskiego, Dariusz Krech Dyrektor Tomaszowskiego Domu Kultury, plut. Adam Antonik Prezes Światowego Związku Żołnierzy AK Okręg Podkarpacki Koło Obwodu Lubaczów, por. Dariusz Bednarz – reprezentujący Wojskowe Centrum Rekrutacji w Zamościu, por. Piotr Szala – reprezentujący 192 bop z Poturzyna, Marian Świętojański – Prezes Koła Rejonowego ŚZŻAK O/Z w Narolu, Teresa Rollinger – Prezes Koła Rejonowego ŚZŻAK O/Z w Tomaszowie Lubelskim, a także Dyrektorzy i uczniowie szkół.