Uroczyste obchody 83. rocznicy wybuchu Powstania Zamojskiego w Zamościu
2025-12-03
W niedzielę, 23 listopada 2025 r., w Klubie 3. Zamojskiego Batalionu Zmechanizowanego odbyły
się zorganizowane przez Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość, przy
wsparciu Dowódcy Garnizonu Zamość oraz Stowarzyszenia Rozwoju Lokalnego Zamojszczyzna,
obchody 83. rocznicy wybuchu Powstania Zamojskiego.
Zadanie publiczne pn. „Obchody rocznicy Powstania Zamojskiego” zostało współfinansowane ze
środków Województwa Lubelskiego.
Zadanie publiczne pn. „Konferencja naukowa ‘Powstanie Zamojskie’” zostało współfinansowane
ze środków Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Sponsorami wydarzenia byli: PGK Sp. z o.o. w Zamościu oraz Eko-Kras Sp. z o.o.
Partnerami obchodów: Klub 3. Zamojskiego Batalionu Zmechanizowanego oraz 32. Zamojski
Wojskowy Oddział Gospodarczy im. Hetmana Wielkiego Koronnego Jana Zamoyskiego.
Patronat Honorowy nad uroczystościami objął Poseł na Sejm RP Sławomir Zawiślak.
Wydarzenie zorganizowano w ramach tegorocznych obchodów 35-lecia Światowego Związku
Żołnierzy Armii Krajowej.
Celem obchodów było upamiętnienie rocznicy wybuchu Powstania Zamojskiego oraz oddanie
hołdu żołnierzom Polskiego Państwa Podziemnego (Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich),
walczącym za Ojczyznę i w obronie ludobójczo wysiedlanej polskiej ludności Zamojszczyzny, a
także ofiarom niemieckiej eksterminacji Narodu Polskiego na tych terenach.
Uroczystości rozpoczęła konferencja naukowa pn. „Powstanie Zamojskie”. Oficjalnego otwarcia
dokonał Prezes Zarządu ŚZŻAK O/Z, Poseł na Sejm RP Sławomir Zawiślak, który powitał
przybyłych gości oraz przedstawił cel spotkania. Na wstępie zaprezentował współorganizatorów,
podmioty wspierające, sponsorów i partnerów wydarzenia, dziękując im za udzielone wsparcie.
Szczególne podziękowania skierował do Kierownik Klubu 3. ZBZ w Zamościu, Agnieszki
Biernackiej-Ochal, oraz jednostek WP Garnizonu Zamość za pomoc w działaniach patriotycznych.
Prezes Sławomir Zawiślak podkreślił, że obchody stanowią kolejny etap kilkunastoletniej,
społecznej misji Okręgu, mającej na celu przywracanie pamięci o zapomnianym, lecz zwycięskim
Powstaniu Zamojskim. W imieniu Zarządu i członków ŚZŻAK O/Z podziękował instytucjom,
organizacjom i darczyńcom za wieloletnie wsparcie, dzięki któremu możliwa jest realizacja takich
inicjatyw.
Moderatorem jednocześnie prelegentem konferencji był dr hab. Tomasz Panfil, prof. KUL.
Wystąpienia w jej trakcie obok ww. prof. Tomasza Panfila mieli również: dr hab. Marek
Deszczyński, redaktor Tadeusz Płużański oraz Prezes Zarządu ŚZŻAK O/Z Sławomir Zawiślak.
Jako pierwszy głos zabrał dr hab. Marek Deszczyński z Akademii Sztuki Wojennej, który omówił
sytuację geopolityczną i militarną okresu przedwojennego i wojny, w tym sytuację na
Zamojszczyźnie. Podkreślił, że Powstanie Zamojskie miało swoje źródła w oporze stawianym
agresji niemieckiej już w 1939 r., szczególnie na terenie objętym walkami podczas Powstania
Zamojskiego.
Uwarunkowania Powstania Zamojskiego przedstawił prof. Tomasz Panfil z Katolickiego
Uniwersytetu Lubelskiego i Instytutu Pamięci Narodowej, wskazując, że jesień 1942 r. była
momentem przełomowym wojny, a opór Polskiego Państwa Podziemnego przeciwko brutalnym
wysiedleniom Zamojszczyzny stanowił istotny, choć często niedostrzegany element walki.
Redaktor Tadeusz Płużański przybliżył losy powojennej partyzantki niepodległościowej, ukazując
mechanizmy represji nowej władzy komunistycznej oraz współczesną percepcję tych wydarzeń.
Konferencję zamknął Prezes ŚŻŻAK O/Z Sławomir Zawiślak, prezentując prelekcję pt.
„Działalność Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość upamiętniająca
Powstanie Zamojskie”.
Uczestnikom wydarzenia zapewniono ciepły poczęstunek przygotowany m.in. przez 32. Zamojski
Wojskowy Oddział Gospodarczy.
Następnie odbyła się druga część uroczystości – koncert patriotyczny w sali widowiskowej Klubu
- ZBZ. Prowadzący wydarzenie, Kierownik Klubu Agnieszka Biernacka-Ochal oraz instruktor
Łukasz Kulawiak, powitali licznie przybyłych gości – m.in. duchownych, przedstawicieli władz
samorządowych, Wojska Polskiego, służb mundurowych, instytucji, stowarzyszeń oraz
mieszkańców regionu.
Do zgromadzonych zwrócił się również pomysłodawca wydarzenia, Prezes ŚZŻAK O/Z, Poseł
Sławomir Zawiślak. Podkreślił on potrzebę przywracania do narodowej pamięci historii Powstania
Zamojskiego oraz wyraził przekonanie, że konferencja i koncert patriotyczny przyczynią się do
dalszego upowszechniania wiedzy o tych wydarzeniach. Podziękował również wszystkim za
przybycie na zorganizowane przez społeczników wydarzenie i wsparcie działalności ŚZŻAK O/Z.
Następnie wręczono odznaczenia. Decyzją Zarządu ŚZŻAK O/Z, na podstawie uchwały nr 70 z 3
listopada 2025 r., Odznakę Zasługi ŚZŻAK Okręg Zamość otrzymali:
– płk Krzysztof Pietrzak – Dowódca Garnizonu Zamość,
– Wojciech Kryszczuk – Prezes Koła Rejonowego ŚZŻAK w Dołhobyczowie.
Odznaczenia wręczyli: Prezes ŚZŻAK O/Z Poseł Sławomir Zawiślak oraz Wiceprezes Zarządu por.
Andrzej Jaroszyński.
Pamiątkowe odznaki swojej, zaprzyjaźnionej z organizatorem wydarzenia organizacji wręczył
również Prezes Związku Inwalidów Wojennych RP Oddział w Zamościu, Lucjan Dudek. Medal
105-lecia ZIW RP otrzymali: Sławomir Zawiślak, płk Andrzej Ziara, Józef Mołdoch, Zbigniew
Cholewa i Mariusz Staniewski.
Po części oficjalnej odbył się koncert patriotyczny w wykonaniu Orkiestry Wojskowej w Lublinie
oraz podopiecznych Akademii Wokalnej Magdaleny Stopy. Artyści wykonali m.in. pieśni z płyty
„Pieśni Powstania Zamojskiego”. Zgromadzona publiczność nagradzała wykonawców gromkimi,
długo niesłabnącymi brawami.
W uroczystościach licznie uczestniczyli mieszkańcy Zamościa i regionu, w tym przedstawiciele
Wojska Polskiego, służb mundurowych, władz samorządowych, duchowieństwa, instytucji i
organizacji społecznych oraz członkowie i sympatycy ŚZŻAK O/Z i Stowarzyszenia Rozwoju
Lokalnego Zamojszczyzna.
Zarząd ŚZŻAK O/Z składa serdeczne podziękowania Pani Agnieszce Biernackiej-Ochal,
Kierownik Klubu 3. ZBZ, pracownikom Klubu oraz Dowództwu Garnizonu Zamość za pomoc w
organizacji obchodów.
Podziękowania kierujemy do Artystów Orkiestry Wojskowej w Lublinie pod batutą kpt. Pawła
Kołodzieja oraz młodych i starszych wykonawców z Akademii Wokalnej Magdaleny Stopy za
uświetnienie obchodów.
Wyrazy wdzięczności kierujemy także do podmiotów współfinansujących wydarzenie:
– Województwa Lubelskiego – za współfinansowanie zadania „Obchody rocznicy Powstania
Zamojskiego”,
– Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych – za środki na organizację konferencji
naukowej „Powstanie Zamojskie”,
a także do sponsorów:
– PGK Sp. z o.o. w Zamościu,
– Eko-Kras Sp. z o.o.,
oraz partnerów wydarzenia:
– Klubu 3. Zamojskiego Batalionu Zmechanizowanego,
– 32. Zamojskiego Wojskowego Oddziału Gospodarczego.
Dziękujemy wszystkim za wsparcie, zaangażowanie społeczne i wspólne upamiętnienie rocznicy
Powstania Zamojskiego.
