Relacja z uroczystości patriotyczno-religijnej 86. rocznicy Powstania Polskiego Państwa Podziemnego – 27.09.2025 r., Zamość
2025-10-02
W dniu 27 września 2025 roku w Zamościu, dla uczczenia pamięci bohaterów Polskiego Państwa Podziemnego, odbyły się uroczystości religijno-patriotyczne związane z 86. rocznicą Powstania Polskiego Państwa Podziemnego. Obchody zostały zorganizowane przez Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość, Parafię pod wezwaniem Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Zamościu, Garnizon Zamość, Stowarzyszenie Rozwoju Lokalnego „Zamojszczyzna” oraz Urząd Miasta Zamość.
Dzień Polskiego Państwa Podziemnego został ustanowiony uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 września 1998 roku. Uchwała ta wyraża szczególną wdzięczność i szacunek twórcom oraz ofiarnym działaczom podziemnych struktur Państwa Polskiego, a także wszystkim tym, którzy w wyjątkowo trudnych warunkach, z narażeniem własnego życia, walczyli o niepodległość Ojczyzny.
Obchody 86. rocznicy w Zamościu rozpoczęły się od Mszy Świętej, odprawionej w intencji Ojczyzny i poległych w Jej obronie. Liturgii przewodniczył gwardian Zakonu Ojców Franciszkanów w Zamościu ojciec Mariusz Książek wraz z ojcem Grzegorzem Wijakiem. Oprawę Mszy Świętej przygotowali harcerze z susieckiej „dziesiątki”. Po nabożeństwie odbył się przemarsz pod Pomnik Zamojskiego Inspektoratu Armii Krajowej, gdzie miała miejsce część oficjalna uroczystości. Po złożeniu meldunku o gotowości do rozpoczęcia ceremoniału wojskowego, przy podniesieniu Flag Narodowych na maszt, uczestnicy wspólnie odśpiewali Hymn Narodowy Rzeczypospolitej Polskiej. W imieniu organizatorów wszystkich zgromadzonych powitała harcmistrz Anna Rojek, członek Zarządu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość, przypominając o ustanowieniu przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej dnia 27 września Dniem Polskiego Państwa Podziemnego. Następnie głos zabrał Wiceprezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość porucznik Andrzej Jaroszyński, który wygłosił okolicznościowe przemówienie zawierające między innymi rys historyczny działalności struktur konspiracyjnych Polskiego Państwa Podziemnego.
Uroczystości były również okazją do wręczenia odznaczeń. Na wniosek Posła Sławomira Zawiślaka – Prezesa Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość.
Medalem „Pro Bono Poloniae” – na podstawie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lecha Parella – za upowszechnianie wiedzy o historii walk niepodległościowych i krzewienie postaw patriotycznych, uhonorowany został doktor Wojciech Hanus z Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Rzeszowie.
Medalem „Pro Patria”, decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, za szczególne zasługi w kultywowaniu pamięci o walce o niepodległość Ojczyzny, wyróżnieni zostali: pani Grażyna Mirska, porucznik Damian Skowyra oraz Tomasz Szczepański.
W imieniu Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odznaczenia wręczył jego przedstawiciel, pułkownik rezerwy doktor Ryszard Najczuk – Naczelnik Wydziału Odznaczeń i Mianowań Departamentu Uroczystości Urzędu wraz z porucznikiem Andrzejem Jaroszyńskim Wiceprezesem Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość.
Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” został uhonorowany Bolesław Gruszczyński, członek Koła Rejonowego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość w Tyszowcach. Odznaczenie, w imieniu Ministra Obrony Narodowej, wręczył podpułkownik Stanisław Styczyński – Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji w Zamościu wraz z porucznikiem Andrzejem Jaroszyńskim.
Następnie Wiceprezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość Marian Derkacz odczytał Uchwałę nr 3 z dnia 29 lipca 2025 roku o przyznanych Medalach 35-lecia Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej dla Kazimierza Hojdy z Koła Rejonowego w Starym Zamościu oraz Jana Perlińskiego – Internowanego z Zamojszczyzny. Uhonorowania dokonali porucznik Andrzej Jaroszyński i Marian Derkacz.
Zgodnie z ceremoniałem wojskowym został odczytany Apel Pamięci, kompania honorowa oddała trzykrotną salwę honorową, a delegacje złożyły wieńce i kwiaty pod pomnikiem. Asystę przy pomniku pełnili funkcjonariusze Straży Miejskiej w Zamościu oraz żołnierze Zamojskiego Garnizonu WP.
W dalszej części uroczystości pułkownik rezerwy doktor Ryszard Najczuk odczytał list okolicznościowy od Ministra Lecha Parella. Następnie harcmistrz Anna Rojek, w imieniu organizatorów, podziękowała wszystkim uczestnikom uroczystości i osobom zaangażowanym w jej przygotowanie, zapraszając do wspólnego zdjęcia przy Pomniku Armii Krajowej.
W obchodach uczestniczyli między innymi: Jerzy Chróścikowski – Senator Rzeczypospolitej Polskiej, pułkownik rezerwy doktor Ryszard Najczuk – Naczelnik Wydziału Odznaczeń i Mianowań Departamentu Uroczystości Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, przedstawiciel Dowódcy Garnizonu Zamość i 18. Pułku Przeciwlotniczego w Zamościu, pułkownik Andrzej Ziara – Komendant 32. Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Zamościu, pułkownik Stanisław Styczyński – Komendant Wojskowego Centrum Rekrutacji w Zamościu, przedstawiciel Wojewody Lubelskiego Aleksander Kalisz, przedstawiciel Marszałka Województwa Lubelskiego Krzysztof Gałaszkiewicz, Stanisław Grześko – Starosta Zamojski, Rafał Zwolak – Prezydent Miasta Zamość, brygadier Przemysław Ilczuk – Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Zamościu, inspektor Rafał Skoczylas – Komendant Miejski Policji w Zamościu, Artur Ścibak – Komendant Straży Miejskiej w Zamościu, Marek Walewander – Przewodniczący Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” Oddział w Zamościu i Radny Rady Miasta Zamość, Barbara Szleszyńska-Malec – Prezes Związku Sybiraków w Zamościu, Jerzy Zacharow – Przewodniczący Stowarzyszenia Internowanych Zamojszczyzny, starszy chorąży sztabowy Wojska Polskiego Grzegorz Pawlik – Weteran Misji Zagranicznych, Prezes Koła Miejskiego nr 1 Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych w Zamościu, Lucjan Dudek – Prezes Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej Oddział w Zamościu, Jadwiga Czerw – Wiceprezes Zarządu Okręgu Zamość Środowiska Dzieci Zamojszczyzny, przedstawiciele związków, stowarzyszeń, zamojskich szkół, harcerze z 10 Drużyny Harcerskiej „Traperski Krąg” imienia Jana Leonowicza ps. „Burta” z Suśca, mieszkańcy miasta i regionu.
Rangę uroczystości podniosła obecność licznych pocztów sztandarowych: Chorągwi Wojska Polskiego, pocztu sztandarowego Komendy Miejskiej Policji w Zamościu, pocztów sztandarowych Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość – pocztu okręgowego, pocztów kół rejonowych ze Starego Zamościa, Łabuń i Zamościa, a także pocztów sztandarowych szkół zamojskich: Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 3 imienia Armii Krajowej, Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 2 w Zamościu, Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 4 w Zamościu, Szkoły Podstawowej nr 7, Centrum Szkół Mundurowych w Zamościu, Szkoły Podstawowej nr 8 imienia Orląt Lwowskich oraz I Liceum Ogólnokształcącego imienia Jana Zamoyskiego w Zamościu – za co organizatorzy wyrażają serdeczną wdzięczność.
Dziękujemy wszystkim obecnym za wspólne celebrowanie uroczystości, odznaczonym serdecznie gratulujemy wyróżnień a mediom wyrażamy wdzięczność za promowanie uroczystości.
