Kryłów – uczczenie pamięci ofiar Krwawej Niedzieli w tym członka ZWZ, dowódcy BCh Stanisława Basaja ps. „Ryś”

Jedną z bardziej znanych zbrodni UPA popełnionych na terenach Polski pojałtańskiej była tzw. Krwawa Niedziela w Kryłowie. Dnia 25 marca 1945 roku, kiedy Kościół obchodził pamiątkę uroczystego wjazdu Chrystusa do Jerozolimy tradycyjnie nazywanego “Palmową Niedzielą” oddział UPA pod dowództwem Marijana Łukaszewycza „Jahody” (1922-1945) zaatakował wieś Kryłów w powiecie hrubieszowskim.

Celem tej akcji było przede wszystkim ujęcie i zamordowanie Stanisława Basaja „Rysia” (1917-1945) – wówczas majora Milicji Obywatelskiej, wcześniej legendarnego dowódcę partyzanckiego BCh na Zamojszczyźnie, wsławionego obroną mieszkańców tej ziemi przed eksterminacją z rąk okupanta niemieckiego i nacjonalistów ukraińskich.

W sumie – wraz z później zamordowanymi ofiarami – zginęło 17 funkcjonariuszy MO i 28 osób cywilnych. Jednym z zabitych wówczas był uprowadzony z Kryłowa Stanisław Basaj. Do dzisiaj nie odnaleziono jego grobu i szczątków.

Przy pomniku upamiętniającym zamordowane przed UPA ofiary Palmowej Niedzieli delegacje Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość z prezesem, posłem S. Zawiślakiem oraz samorządowców i mieszkańców złożyły kwiaty i zapaliły znicze.

Pamięć i cześć tragicznie pomordowanym oddajmy poprzez zadumę i modlitwę.